ประเภทของ “Rack วางสินค้า” ในโกดัง คลังสินค้า มีอะไรบ้าง?
Rack วางสินค้า ไอเทมสำคัญในโกดัง คลังสินค้า และพื้นที่ขนถ่ายต่าง ๆ ตัวช่วยในการแยกหมวดหมู่ จัดเก็บสินค้าให้เป็นระเบียบ ตรวจเช็กข้อมูลได้ง่ายขึ้น
ชั้นวางสินค้าแต่ละประเภทเหมาะกับการใช้งานแบบไหน? มีข้อควรระวังหรือไม่? ตาม KACHA ไปหาคำตอบกัน!
ประเภท Rack วางสินค้า ในโกดัง คลังสินค้า
1) ชั้นวางสินค้า Micro Rack
![Micro Rack Medium Shelving Micro Rack Medium Shelving](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/35_result.webp)
ชั้นวางอเนกประสงค์ Micro Rack เหมาะสำหรับการจัดเก็บสินค้าทั่วไปที่มีขนาดเล็กถึงกลาง จุดเด่นของชั้นวางสินค้าแบบนี้ คือ โครงสร้างเป็นแบบ Knock-Down ประกอบง่าย ไม่ใช้น็อต ง่ายต่อการติดตั้งและเคลื่อนย้าย สามารถปรับระดับชั้นวางให้สูง-ต่ำ ให้เหมาะสมกับขนาดสินค้าได้ ใช้พื้นที่น้อย เหมาะกับการใช้งานทั้งในบ้าน ออฟฟิศ คลังสินค้า และโรงงานอุตสาหกรรม
การใช้งาน: จัดเก็บสินค้าที่มีขนาดเล็ก-กลาง หรือสินค้าที่มีน้ำหนักได้ตั้งแต่ 150-250 กิโลกรัม เช่น เครื่องมือช่าง อุปกรณ์สำนักงาน เฟอร์นิเจอร์ ชิ้นส่วนยานยนต์ ชิ้นส่วนอิเล็กโทรนิก อุตสาหกรรมยา ฯลฯ
????ชั้นวางของเหล็ก
2) ชั้นวางสินค้า Medium Shelving
![Medium Shelving Medium Shelving](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/42_result.webp)
ชั้นวางสินค้าขนาดกลาง มีลักษณะของแผ่นชั้นวางที่ยาวมากขึ้น สามารถปรับความสูงให้เหมาะกับสินค้าได้ วัสดุที่ใช้ผลิตเป็นแผ่นชั้นวางมีให้เลือกหลายแบบ เช่น ไม้อัด แผ่นเหล็ก ตะแกรง นิยมใช้วางโชว์ขายสินค้า จัดเก็บสินค้าทั่วไป และสต็อกสินค้าในโรงงาน โกดัง คลังสินค้าต่าง ๆ
การใช้งาน: จัดเก็บสินค้าที่มีขนาดกลาง หรือ สินค้าที่มีน้ำหนักได้ตั้งแต่ 250-500 กิโลกรัม เช่น กล่อง ลัง ชิ้นส่วนอะไหล่ แพ็กสินค้า พาเลทขนาดกลาง ฯลฯ
3) ชั้นวางสินค้า Multi-Tier Shelving
![ชั้นวางสินค้า Multi-Tier Shelving ชั้นวางสินค้า Multi-Tier Shelving](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/40_result.webp)
ชั้นวาง Multi-Tier Shelving หรือ ชั้นวางซ้อนหลายชั้น เป็นชั้นวางสินค้าอุตสาหกรรมขนาดกลาง เหมาะกับการใช้งานในพื้นที่แนวสูง มีการเชื่อมโยงตะแกรงโดยรอบและระหว่างชั้น มีราวกันตก ชานชาลา และบันไดสำหรับขึ้นลง โครงสร้างทั้งหมดสามารถถอดประกอบเพิ่มหรือลดชั้นได้ ช่วยประหยัดพื้นที่ในแนวราบได้เป็นอย่างดี
การใช้งาน: จัดเก็บวัสดุหรือสินค้าที่มีขนาดเล็ก-กลางที่อยู่ในรูปแบบกล่อง สินค้าที่มีลักษณะเป็นชิ้นกระจัดกระจาย มีขนาดไม่แน่นอน
4) ชั้นวางสินค้า Selective Rack
![Rack วางสินค้า Selective Rack Rack วางสินค้า Selective Rack](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/2_result-4.webp)
ชั้นวางสินค้า Selective Rack เป็นชั้นวางอุตสาหกรรมที่นิยมใช้กันอย่างแพร่หลายในโรงงานและคลังสินค้าขนาดใหญ่ โครงสร้างแข็งแรง รับน้ำหนักได้ดี ปรับระยะห่างระหว่างชั้นได้ ชั้นวางสินค้าลักษณะนี้มีข้อดี คือ สามารถเลือกหยิบสินค้าที่ต้องการได้ทันที ใช้งานร่วมกับอุปกรณ์เคลื่อนย้ายได้หลากหลาย เหมาะกับการจัดเก็บพาเลทสินค้า ส่วนการติดตั้งใช้งานควรเว้นช่องทาง รถยก (Forklift) ไม่น้อยกว่า 3.2 เมตร สำหรับวิ่งนำสินค้าเก็บหรือนำออก ข้อเสียคือทำให้คลังสินค้าที่มีพื้นที่จำกัด ต้องเว้นเผื่อระยะทางเพื่อเดินรถ เหมาะกับการใช้งานในโรงงานอุตสาหกรรมและคลังสินค้าขนาดใหญ่
5) ชั้นวางสินค้า Mobile Rack
![Rack วางสินค้า Mobile Rack Rack วางสินค้า Mobile Rack](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/19_result.webp)
Rack วางสินค้า Mobile Rack เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า ชั้นวางสินค้าแบบเคลื่อนที่ มีลักษณะเป็น Pallet Rack ชั้นวางตั้งอยู่บนฐานทั้งชุด ใช้มอเตอร์ไฟฟ้าในการขับเคลื่อนให้ชั้นวางเลื่อนไปมาบนราง รองรับน้ำหนักได้ตั้งแต่ 500- 1,000 กก. นิยมใช้ในอุตสาหกรรมสารเคมี อุตสาหกรรมผลิตชิ้นส่วนยานยนต์ สี ผลิตภัณฑ์ไฟฟ้า อุตสหกรรมห้องเก็บความเย็น เนื่องจากเป็นการจัดเก็บที่มีความหนาแน่นสูง ช่วยลดพื้นที่ในการจัดเก็บสินค้า รวมถึงลดการสูญเสียพลังงานได้
6) ชั้นวางสินค้า Cantilever Rack
![Rack วางสินค้า Cantilever Rack Rack วางสินค้า Cantilever Rack](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/13_result-1.webp)
Rack วางสินค้า แคนทีริเวอร์ หรือ แบบเสาเดียว ออกแบบมาเพื่อจัดเก็บสินค้าที่มีลักษณะเรียวยาว ท่อน หรือมีลักษณะเป็นวงแหวน เช่น ท่อนไม้ แผ่นกระดาษ ท่อ อะลูมิเนียมเส้น เหล็กรูปประภัณฑ์ เป็นต้น รับน้ำหนักได้ตั้งแต่ 200-2,000 กก./ชั้น ช่วยจัดเก็บสินค้าให้เป็นระเบียบมากขึ้น หาสินค้าสะดวกยิ่ง โดยท่อนแขนชั้นวางสามารถออกแบบให้รับน้ำหนักได้ตามต้องการ และสามารถปรับระดับขึ้นลงให้เหมาะกับชนิดสินค้าที่จัดเก็บได้
7) ชั้นวางสินค้า Drive-In / Drive Through Rack
![Rack วางสินค้า Drive-In /Drive Through Rack Rack วางสินค้า Drive-In /Drive Through Rack](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/Rack-วางสินค้า_result.webp)
ชั้นวางสินค้าแบบไดร์ฟอิน มีลักษณะคล้ายอุโมงค์ ออกแบบให้วางสินค้าในแนวลึก เหมาะสำหรับ จัดเก็บสินค้าชนิดเดียวกัน แต่มีปริมาณมาก การจัดคลังสินค้าในระบบนี้ สินค้าที่เก็บก่อนจะออกก่อน (First In- Last Out) คือ การนำสินค้าที่เข้าคลังก่อนมารีบใช้งานและหมุนเวียนก่อน เพื่อลดความเสื่อมสภาพและรักษามูลค่าของสินทรัพย์โดยรวม Rack วางสินค้าแบบนี้ สามารถจัดเก็บได้ในทั้งในรูปแบบ One Way และ Flow Through เข้าด้านหน้าและออกด้านหลังได้ สามารถจัดเก็บสินค้าได้สูงถึง 10 เมตร ขึ้นอยู่กับประเภทของรถยก
8) ชั้นวางสินค้า FIFO Flow Rack
![Rack วางสินค้า FIFO Flow Rack Rack วางสินค้า FIFO Flow Rack](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/7_result-1.webp)
Rack วางสินค้าระบบนี้จะมีลูกกลิ้งอยู่ใต้พาเลท สินค้าจะเคลื่อนที่เข้าไปจัดเก็บในแนวลึกและเบิกจ่ายทางด้านหลัง เหมาะสำหรับจัดเก็บสินค้าที่มีอายุในการเก็บรักษาหรือสินค้าที่ต้องมีการหมุนเวียน สินค้าที่มาก่อนต้องออกก่อน FIFO (First-In First-Out) เช่นเดียวกับ Drive In ข้อดี ของชั้นวางชั้นวางสินค้า FIFO Flow Rack คือ เคลื่อนย้ายสินค้ารวดเร็ว ตรวจเช็คได้ถูกต้อง และช่วยลดแรงงานคน
9) ชั้นวางสินค้า Push Back Rack
![Rack วางสินค้า Push Back Rack Rack วางสินค้า Push Back Rack](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/Rack-วางสินค้า-1_result.webp)
ชั้นวางสินค้าอุตสาหกรรมที่ผสมผสานระหว่างระบบ Drive-In Racking และ FIFO Racking ลักษณะเป็นชั้นวางขนาดใหญ่และมีช่วงลึก (Multi-Deep) สามารถเก็บสินค้าได้เป็นจำนวนมาก สินค้าที่มาใหม่จะถูกจัดเก็บไว้ด้านหน้า สินค้าที่จัดเก็บก่อนจะถูกดันไปด้านหลัง (Push-Back) สินค้าจะเข้า-ออก ผ่านช่องทางเดียวกัน ทำให้ประหยัดพื้นที่ในโกดังสำหรับการเดินรถ Rack วางสินค้า ประเภทนี้ เหมาะกับสินค้าที่ไม่มีปัญหาการตกรุ่น หมดอายุ หรือเสื่อมสภาพ
10) ชั้นวางสินค้า Mezzanine Floor Rack
![ชั้นลอย Mezzanine Floor Rack ชั้นลอย Mezzanine Floor Rack](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/5_result-1.webp)
ชั้นวางสินค้า Mezzanine Floor Rack หรือ ชั้นลอย เป็นชั้นวางสินค้าอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ โครงสร้างเป็นแบบน็อคดาวน์ (knock-down) สามารถต่อเติมและรื้อถอนได้สะดวก มีบันไดขึ้น-ลง ช่วยเพิ่มพื้นที่ใช้สอยให้กับพื้นที่เดิมที่มีอยู่ โดยไม่ต้องต่อเติมอาคาร ออกแบบมาเพื่อคลังสินค้าที่มีพื้นที่จำกัด
เลือก Rack วางสินค้า ต้องคำนึงถึงอะไรบ้าง?
- พาเลท : โกดังหรือคลังสินค้าขนาดใหญ่มักเก็บสินค้าไว้บนพาเลทเพื่อให้ง่ายต่อการเคลื่อนย้าย ซึ่งประเภทและขนาดของพาเลทจะเป็นตัวกำหนดว่า ชั้นวางที่จะติดตั้งควรมี “ความกว้าง” และ “ความลึก” เท่าไหร่
- สินค้าที่จัดเก็บ : ขนาดและน้ำหนักของสินค้า เป็นตัวกำหนดประเภท ขนาด และน้ำหนักของพาเลท ส่วนชนิดสินค้ากำหนดการเลือกประเภทของชั้นวางสินค้า เช่น สินค้าต้องเข้าก่อนออกก่อน หรือเข้าก่อนออกทีหลัง
- พื้นที่ในคลังสินค้า : พื้นที่และลักษณะของคลังสินค้ามีผลต่อการเลือกขนาดและโครงสร้างของ Rack วางสินค้า เพื่อให้ใช้พื้นที่คลังสินค้าให้เกิดประโยชน์สูงสุด
- ชนิดของรถยก : พิจารณารถโฟล์คลิฟท์ว่าสามารถยกสินค้าที่วางอยู่บนชั้นวางได้สูงแค่ไหน หันหน้าเข้า หันหน้าออก ยกสินค้า หรือเบิกจ่ายสินค้าต่าง ๆ ได้สะดวกหรือไม่
- ระบบการหมุนเวียนสินค้า : หากมีสินค้าจำนวนมากและจำเป็นต้องหมุนเวียนอย่างรวดเร็ว มีการนำเข้าและเบิกจ่ายสินค้าอยู่เกือบตลอดเวลา ก็จำเป็นต้องใช้รถยกที่มีขีดความสามารถในการทำงานได้ตลอดเวลา รวมถึงควรใช้ชั้นวางที่มีกึ่งอัตโนมัติหรืออัตโนมัติ
ข้อควรระวังในการใช้ Rack วางสินค้า ในอุตสาหกรรม
![ข้อควรระวังในการใช้ Rack วางของในโกดัง ข้อควรระวังในการใช้ Rack วางของในโกดัง](https://www.kacha.co.th/wp-content/uploads/2023/08/Rack-วางสินค้า-1_result-1.webp)
- หมั่นตรวจเช็กสภาพชั้นวางสินค้าอย่างสม่ำเสมอ และไม่ควรใช้ชั้นวางสินค้าที่ชำรุดหรือไม่สมบูรณ์
- สินค้าที่จัดเก็บต้องมีความเหมาะสมกับชั้นวางในคลังสินค้าแต่ละประเภท
- ไม่ควรวางสินค้าที่น้ำหนักเกินกว่าค่าที่ชั้นวางของระบุไว้ เพราะอาจทำให้ Rack วางสินค้าพัง ล้ม หรือเสียหายได้
- ชั้นวางสินค้าในคลังสินค้าที่มีขนาดใหญ่ที่มีขนาดใหญ่และสูงมาก ควรมีอุปกรณ์ช่วยอำนวยความสะดวก เพื่อความปลอดภัยในการจัดวางและหยิบสินค้า
ขอบคุณข้อมูลจาก : PACKHAI
จะเห็นว่า Rack วางสินค้า แบ่งออกเป็นหลายประเภท ผู้ประกอบการจึงควรศึกษาข้อมูลของอุปกรณ์ชิ้นนี้อย่างละเอียด เพื่อความเหมาะสมในการเก็บสินค้าแต่ละชนิด และอย่าลืมศึกษาข้อควรระวังในการใช้งาน รวมถึงฝึกอบรมผู้ปฏิบัติงานให้มีความชำนาญก่อนใช้งานร่วมกับอุปกรณ์เสริม เช่น รถยก หรืออุปกรณ์ Safety ต่าง ๆ เพื่อความปลอดภัยตลอดการใช้งาน
บทความที่น่าสนใจ
KACHA ผู้ผลิตและจัดจำหน่าย ชั้นเหล็กฉาก ชั้นวางของหนัก ชั้นตะแกรงเหล็ก สำหรับใช้งานในบ้าน อาคารพาณิชย์ โกดัง คลังสินค้า พร้อมบริการหลังการขายครบวงจร